વણકર સમુદાયના લોકો પ્રગતિ કરે તે માટે,

 કોઈપણ રાષ્ટ્રની પ્રગતિ આદર્શ રીતે સર્વસમાવેશક હોવી જોઈએ, તે સુનિશ્ચિત કરતી હોવી જોઈએ કે તેના તમામ નાગરિકો, તેમની સામાજિક અથવા આર્થિક પૃષ્ઠભૂમિને ધ્યાનમાં લીધા વિના, તેમને વિકાસ અને સમૃદ્ધિની તક મળે. આમાં વણકર સમુદાયના લોકોનો સમાવેશ થાય છે, જેઓ ભારતમાં અનુસૂચિત જાતિના છે. અનુસૂચિત જાતિ એ ઐતિહાસિક રીતે વંચિત જૂથો છે જેમણે પેઢીઓથી ભેદભાવ અને હાંસિયામાં ધકેલ્યા છે.

વણકર સમુદાયના લોકો પ્રગતિ કરે તે માટે, કેટલાક મુખ્ય પરિબળો ધ્યાનમાં લેવા જરૂરી છે:

શિક્ષણ: કોઈપણ સમુદાયના ઉત્થાન માટે ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણની પહોંચ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. વધુ સારી શૈક્ષણિક સવલતો, શિષ્યવૃત્તિઓ અને વ્યાવસાયિક તાલીમની તકો પૂરી પાડવાથી વણકર /મેઘવાળ   સમુદાયના યુવાનોને કારકિર્દીના વિવિધ વિકલ્પો શોધવા અને પરંપરાગત વ્યવસાયોથી મુક્ત થવા માટે જરૂરી કૌશલ્યો સાથે સશક્ત બનાવી શકાય છે.

આર્થિક સશક્તિકરણ: હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલા સમુદાયોના ઉત્થાનમાં આર્થિક સશક્તિકરણ મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. સરકાર અને ખાનગી ક્ષેત્રે નાણાકીય સહાય, લોનની સરળ પહોંચ અને વ્યવસાય વિકાસ સહાય પૂરી પાડીને વણકર /મેઘવાળ   સમુદાયમાં ઉદ્યોગસાહસિકતાને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ.

રોજગારની તકો: રોજગારીની વધુ તકો ઊભી કરવી અને વાજબી રોજગાર પ્રથાઓ સુનિશ્ચિત કરવાથી વણકર /મેઘવાળ   સમુદાયની આર્થિક સ્થિતિ સુધારવામાં મદદ મળી શકે છે. કાર્યસ્થળમાં ભેદભાવ દૂર કરવા અને જાહેર અને ખાનગી બંને ક્ષેત્રોમાં વિવિધતા અને સમાવેશને પ્રોત્સાહિત કરવા પગલાં લેવા જોઈએ.

સામાજિક કલ્યાણ કાર્યક્રમો: લક્ષિત સામાજિક કલ્યાણ કાર્યક્રમોનો અમલ કરવાથી વણકર સમુદાયની ચોક્કસ જરૂરિયાતોને સંબોધવામાં આવી શકે છે. આ કાર્યક્રમોમાં આરોગ્યસંભાળની પહેલ, આવાસ યોજનાઓ અને ખાદ્ય સુરક્ષા પગલાંનો સમાવેશ થઈ શકે છે, જે તેમના જીવનની ગુણવત્તામાં નોંધપાત્ર સુધારો કરી શકે છે.

હકારાત્મક પગલાં: અનુસૂચિત જાતિઓ માટે પ્રતિનિધિત્વ અને તકો સુનિશ્ચિત કરવા માટે આરક્ષણ નીતિઓ અને હકારાત્મક પગલાંના પગલાં ભારતમાં મૂકવામાં આવ્યા છે. આવી નીતિઓ માટે સતત સમર્થન વણકર /મેઘવાળ   સમુદાયની પ્રગતિને સરળ બનાવી શકે છે.

જાગૃતિ અને સંવેદનશીલતા: વણકર સમુદાય દ્વારા સામનો કરવામાં આવતા પડકારો વિશે જાગૃતિ લાવવા અને સહાનુભૂતિ અને સમજણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સમાજને સંવેદનશીલ બનાવવાના પ્રયાસો કરવા જોઈએ. સમાવિષ્ટ વાતાવરણને ઉત્તેજન આપવા માટે સામાજિક પૂર્વગ્રહો અને પૂર્વગ્રહોનો સામનો કરવો જરૂરી છે.

ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટ: વણકર સમુદાયને સ્વચ્છ પાણી, વીજળી અને પરિવહન જેવી મૂળભૂત માળખાકીય સુવિધાઓની સુલભતા સુનિશ્ચિત કરવાથી તેમની જીવનશૈલીમાં વધારો થઈ શકે છે અને તેઓ દેશના આર્થિક વિકાસમાં વધુ સક્રિય રીતે ભાગ લેવા સક્ષમ બને છે.

સાંસ્કૃતિક વારસાની જાળવણી: વણકર /મેઘવાળ   સમુદાયની પરંપરાગત કુશળતા અને કલાત્મકતા અમૂલ્ય સાંસ્કૃતિક સંપત્તિ છે. તેમના સાંસ્કૃતિક વારસાને જાળવવા અને પ્રોત્સાહન આપવા માટેની પહેલો માત્ર તેમની પરંપરાગત આજીવિકાને ટકાવી રાખવામાં મદદ કરી શકે છે પરંતુ દેશની સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વિવિધતામાં પણ યોગદાન આપી શકે છે.

નિષ્કર્ષમાં, રાષ્ટ્રની પ્રગતિ માત્ર આર્થિક વૃદ્ધિ દ્વારા જ નહીં પરંતુ તેના તમામ નાગરિકોના સમાન વિકાસ દ્વારા પણ માપવી જોઈએ. ભારતના સર્વાંગી વિકાસ માટે વણકર /મેઘવાળ   સમુદાય અને અન્ય હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલા જૂથો માટે સમાવેશી અને સહાયક વાતાવરણને ઉત્તેજન આપવું જરૂરી છે. તેમની ચોક્કસ જરૂરિયાતોને સંબોધીને અને વૃદ્ધિ અને સશક્તિકરણ માટેની તકો પૂરી પાડીને, વણકર /મેઘવાળ   સમુદાય ભારતના વિકાસશીલ ભવિષ્યનો અભિન્ન ભાગ બની શકે છે.

જાતી પ્રમાણપત્ર

મુંબઈ મહારાષ્ટ્ર રાજ્યની જાતી પ્રમાણપત્ર ચકાસણી  સમિતિ બરખાસ્ત કરવાની ભલામણ

સમિતિ વિરુદ્ધ રાજ્ય સરકાર પાસે મોટા પ્રમાણમાં ફરિયાદ આવી છે  રાજ્યની જાતી પ્રમાણપત્ર ચકાસણી સમિતિઓ વિરુદ્ધ મોટા પ્રમાણમાં  રાજ્ય સરકારને ફરિયાદ મળતી હોવાથી તમામ જિલ્લાઓની જાતી પ્રમાણપત્ર ચકાસણી સમિતિ બરખાસ્ત કરવાની હિલચાલ પ્રશાસકીય સ્તરે ચાલુ છે. પણ આ સમિતિઓના અભાવે વિદ્યાર્થીઓની હેરાનગતિ ન થાય કામ પણ ચાલુ છે. દરમિયાન રાજ્યની જાતી પ્રમાણપત્ર ચકાસણી સમિતિ વિરુદ્ધ લોકપ્રતિનિધિઓએ મોટા પ્રમાણમાં

ફરિયાદ કરી હતી. વિધાનસભામાં પણ એના પ્રતિસાદ પડ્યા હતા. તેથી સમિતિઓનો વિકલ્પ શોધવાનુંજાતી પ્રમાણપત્ર ચકાસણી સમિતિએ પછી એના પર નિર્ણય લેવા માટે મહેસૂલ મંત્રી રાધાકૃષ્ણ વિષે- પાટીલની અધ્યક્ષતા હેઠળ મંત્રી  સમિતિ પણ નિમવામાં આવી હતી. રાજ્યની જાતી પ્રમાણપત્ર ચકાસણી સમિતિઓની બાબતમાં સરકાર પાસે મોટા પ્રમાણમાં ફરિયાદ આવી છે. અનેક જણે ગેરમાર્ગે બોગસ જાતી પ્રમાણપત્ર મેળવ્યાનું જણાવવામાં આવે છે. તેથી જરૂરિયાતમંદ વ્યક્તિ

પ્રમાણપત્રથી વંચિત રહી જાય છે. થોડા સમય પહેલાં શિંદે જૂથના બંજારા સમાજના એક વિધાનસભ્ય

મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદેની મુલાકાત માટે સમાજનું શિષ્ટમંડળ લઈને આવ્યા હતા. આ શિષ્ટમંડળે

બાબતે મુખ્યમંત્રી સમક્ષ ફરિયાદ કરી હતી. બુલઢાણા જિલ્લામાં આ સમાજના અઢીસો જેટલા

બોગસ જાતી પ્રમાણપત્ર વિતરિત કરવામાં આવ્યાની ફરિયાદ કરી હતી. આ ફરિયાદની ગંભીર નોંધ

લઈને બોગસ પ્રમાાપત્ર આપનારા અધિકારીઓ પર સખત કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.

સેલ્ફ ડેકલેરેશન ફોર્મ

 હવે પછી આવક ના દાખલા માટે એફિડેવિટ ની જગ્યાએ આ સેલ્ફ ડેકલેરેશન ફોર્મ ભરી ને આપવું   કોઈ વકીલ /નોટરીની જરૂરિયાત નથી   સરકારે નિયમ બદલ્યો  છે , ગામના સમાજ ના તમામ મિત્રો ને આ વાત જણાવો.  એફિડેવિટમા 300 થી 500 ખર્ચ થતો હતો હવે એ ખર્ચ ની જરૂરિયાત નથી   માત્ર આ ફોર્મ ભરીને આપવાનું રહેશે

રાજ્યના વણકરોને OBC કેટેગરીમાં સમાવવા માગ

 રાજ્યના વણકરોને OBC કેટેગરીમાં સમાવવા માગ

વણકરો ગૃહ ઉદ્યોગ ચલાવતા હોવાથી તેમને ગુજરાત સિવાય આખા દેશમાં બક્ષીપંચ જાતિમાં ગણતરી કરવામાં આવે છે તો પછી ગુજરાતમાં અનુસૂચિત જાતિ કેટેગરીમાં કેમ તેવા સવાલ સાથે રાષ્ટ્રપતિ અને વડાપ્રધાનને પત્ર મોકલવામાં આવ્યો છે.

પ્રદેશ કોંગ્રેસના મંત્રી પ્રવીણ સ્વામીએ જણાવ્યું હતું કે દેશમાં વણકર સમાજ સાથે અન્યાય કરવામાં આવી રહ્યો છે અને તેના માટે રાષ્ટ્રપતિ અને વડાપ્રધાનનું ધ્યાન દોરવામાં આવ્યું છે.વણકર સમાજ ગૃહ ઉદ્યોગ કરીને કાપડ વણવાનું કામ કરતો આવ્યો છે. ગુજરાતમાં વણકર સમાજને અનુસૂચિત જાતિ એટલે કે એસ.સી કેટેગરીમાં ગણવામાં આવે છે. જ્યારે દેશના અન્ય તમામ રાજયોમાં બક્ષીપંચ એટલે કે ઓબીસી કેટેગરીમાં ગણવામાં આવે છે.

આ પરિસ્થિતિમાં ગુજરાત સરકારે આપેલા અનુસૂચિત જાતિના દાખલાને અન્ય રાજ્યમાં સ્વીકારવામાં આવતા નથી અને અન્ય રાજ્યોના બક્ષીપંચની જાતિના દાખલાને ગુજરાતમાં સ્વીકારાતા નથી. આ સંજોગોમાં રાજકીય સામાજિક અને શૈક્ષણિક ક્ષેત્રે વણકર સમાજ અને મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.